Państwowa Agencja Atomistyki: promieniotwórczy ruten dotarł nad Polskę

Na tere­nie Europy, w tym w Polsce, wykry­to niewielkie iloś­ci izo­topu promieniotwór­czego ruten-106. Aktu­alne wskaza­nia kra­jowych stacji pomi­arowych potwierdza­ją obec­ność tego izo­topu w powi­etrzu.

Reklama

Fot. PAA

Czy należy pode­j­mować dzi­ała­nia?

- Nie należy pode­j­mować żad­nych dzi­ałań, a w szczegól­noś­ci przyj­mować preparatów z jodem. Najwyższe stęże­nie rutenu wstęp­nie oznac­zone na tere­nie Pol­s­ki wynosi 6,4 mBq/​m3. Jest to bard­zo niewiel­ka ilość. Oznacza to, że człowiek musi­ał­by wdy­chać powi­etrze z wykazanym stęże­niem rutenu-106 przez okres wielokrot­nie przekracza­ją­cy czas życia ludzi, aby otrzy­mać roczną dawkę promieniowa­nia jonizu­jącego uznawaną za bez­pieczną (tj. 1 mil­isiev­ert).

Reklama

Do czego wykrzys­tu­je się ruten-106?

- Ruten-106 jest izo­topem promieniotwór­czym wyko­rzysty­wanym m.in. w lecze­niu nowot­worów, częs­to pod­czas zabiegu brachyter­apii oka. Zabieg pole­ga na tym, że źródło zaw­ier­a­jące ten izo­top zosta­je umieszc­zone w pobliżu guza nowot­woru (na przykład na oku pac­jen­ta w postaci spec­jal­nej płyt­ki-aplika­to­ra) i swoim odd­zi­ały­waniem uszkadza komór­ki rakowe.

Skąd wziął się ruten-106 w powi­etrzu w Polsce?

- Źródło emisji rutenu pozosta­je niez­nane. Ze wzglę­du na bard­zo niskie stęże­nie sub­stancji, określe­nie miejs­ca  uwol­nienia będzie trudne. Obec­ność w próbkach wyłącznie rutenu-106, wyk­lucza jego pochodze­nie z elek­trowni jądrowej (w takiej sytu­acji w powi­etrzu wykry­walne były­by także inne izo­topy promieniotwór­cze). Praw­dopodob­nym źródłem może być lab­o­ra­to­ri­um lub insta­lac­ja pro­duku­ją­ca ruten-106 albo niepraw­idłowa utyl­iza­c­ja tej sub­stancji (np. spale­nie).

Jak PAA mon­i­toru­je poziom mocy daw­ki oraz stęże­nia izo­topów promieniotwór­czych?

- PAA dys­ponu­je siecią stacji pomi­arowych (Per­ma­ment Mon­i­tor­ing Sta­tion) stale anal­izu­ją­cych moc daw­ki promieniowa­nia gam­ma na tere­nie Pol­s­ki. Pozwala ona na bieżą­co wych­wycić zwięk­szone promieniowanie i pode­j­mować dzi­ała­nia adek­watne do sytu­acji. Stęże­nie rutenu-106 jest zbyt niskie, by zostało wykryte na tych stac­jach.

Ruten-106 został wykry­ty w powi­etrzu atmos­fer­ycznym za pomocą kra­jowej sieci stacji poboru aero­zoli.

- Stac­je te gro­madzą aero­zole zna­j­du­jące się w powi­etrzu na spec­jal­nym fil­trze. Jest on w warunk­ach nor­mal­nych wymieni­any i pod­dawany szczegółowej anal­izie co tydzień. Fil­try z tych stacji, po anal­izie w lab­o­ra­to­ri­um, pozwala­ją na wykrycie nawet ślad­owych stężeń izo­topów promieniotwór­czych w powi­etrzu. To właśnie te stac­je wykaza­ły obec­ność min­i­mal­nych iloś­ci rutenu-106 na tere­nie Pol­s­ki.

Źródło: PAA


Close Menu
Close Panel